دانشگاه آزاد اسلامی
واحد دامغان
دانشکده کشاورزی
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد
رشته زراعت و اصلاح نباتات
عنوان
اثر کود اوره و اوره پوشش دار گوگردی بر روی عملکرد و اجزای عملکرد ذرت علوفه ای در منطقه دامغان
استاد راهنما
دکتر علیرضا دشتبان
استاد مشاور
دکتر مهدی نعیمی
نگارنده
محمد اسماعیل کیوانی
بهمن 1393
تقدیم به
سپاسگزاری
اکنون که به یاری ایزد منان ،مرحله ای دیگر از تحصیل را به اتمام رسانده ام خداوند را شاکر بوده ،بر خود می‌دانم از تمام بزرگوارانی که در پیمودن این مسیر مرا راهنمایی و همراهی نموده اند ،تشکر و قدردانی نمایم.
از استاد راهنمای عزیز جناب آقای دکترعلیرضا دشتبان که با دستی توانا، اطلاعات دلنشین، کلام شیوا و نگاهی مهربان راهنمایی هایی ارزنده برای اینجانب داشته مراتب امتنان و سپاس را دارم.
ازاستاد محترم مشاور جناب اقای دکتر مهدی نعیمی که مهربانانه راهنمایی‌ام نمودند کمال تشکر و قدردانی را دارم.
از جناب آقای دکتر قنبر لایی که زحمت بازخوانی و داوری جلسه دفاع بنده را به عهده داشتند، سپاس‌گزارم و از همراهی و مساعدت ایشان کمال تشکر را دارم.
مایلم مراتب سپاس وقدردانی خود را از اساتید محترم دانشکده کشاورزی گروه تولیدات گیاهان باغی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان که در طول تحصیل از مشاوره و راهنمایی هایشان استفاده کردم ، اعلام دارم.
در پایان از تمام عزیزان و بزرگوارانی که در طول این مدت از لطف و مساعدت آنها بهره مند بودم به خصوص خانواده‌ی عزیزم تشکر و قدردانی می‌نمایم و توفیق روز افزون آن‌ها را از خداوند بخشنده خواستارم.
فهرست مطالب
فصل اول15
1-1-مقدمه16
1-1-1 اهمیت موضوع17
1-1-2فرضیات18
1-1-3 اهداف پژوهش18
1-2 کلیات19
1-2-1 گیاه شناسی19
1-2-2 تاریخچه ذرت20
1-2-3- تولید کنندگان ذرت20
1-2-4 خصوصیات مرفولوژیکی ذرت20
1-2-4-1 دانه20
1-2-4-2 ریشه‌21
1-2-4-3 ساقه21
1-2-4-4 برگ22
1-2-4-5 پنجه22
1-2-4-6 گل آذین22
1-2-5 انواع ذرت23
1-2-6 شرایط لازم برای رشد گیاه24
1-2-6-1‌ خاک24
1-2-6-2 دما25
1-2-6-3 آب25
1-2-6-4 زمان کاشت ذرت25
1-2-6-5 کود25
1-2-7 آفات و بیماریهای ذرت26
1-2-8 برداشت محصول26
1-2-9 علف های هرز ذرت26
1-2-10 موارد استفاده از ذرت27
1-2-11 كودهاي آهسته رهش يا كندرها28
1-2-11 -1 توليد كودهاي آهسته رهش به روش شيميايي28
1-2-11-2 توليد كودهاي آهسته رهش به روش فيزيكي28
1-2-11-2-1 گوگرد29
1-2-12- كود اوره و اوره با پوشش گوگردي31
1-2-12-1 مزایای کود اوره با پوشش گوگردار34
فصل دوم35
2-1 کلیات36
2-2 ذرت36
2-3- کود38
2-3-1 تاثیر کود بر صفات فیزیولوژیک ذرت46
2-3-2 اثر کود بر ارتفاع گیاه47
2-3-3 اثر کود بر شاخص سطح برگ48
2-3-4 اثر کود بر عملکرد دانه49
2-3-5 اثر کود بر عملکرد وزن خشک کل50
2-3-6 اثر کود بر عملکرد شاخص برداشت51
2-3-7 اثر کود بر عملکرد بر وزن هزار دانه51
2-3-8 اثر کود بر عملکرد میزان پروتین دانه52
2-3-9 اثر کود بر تعداد دانه در بلال52
2-3-10 –اثر کود بر تعداد دانه ردیف در بلال53
2-3-11-اثر کود بر وزن خشک ذرت53
فصل سوم55
3-1 موقعیت اجرای آزمایش56
3-1-1 مختصات اقلیمی و جغرافیایی محل انجام آزمایش56
3-2 طرح آزمایش57
3-3 آماده سازی زمین57
3-4 عملیات کاشت57
3-5 عملیات داشت58
3-6 اندازه‌گیری صفات58
3-6-1 اندازه‎گیری صفات فیزیولوژیک58
3-6-1-1 درصد قندهای محلول، پروتئین و خاکستر58
3-6-1-2شاخص سطح برگ58
3-6-2 شاخص های مرفولوژیک59
3-6-2-1 تعداد بلال59
3-7 آنالیزهای آماری59
فصل چهارم60
فصل پنجم108
پیشنهادات113
منابع114
فهرست نمودارها
نمودار1-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری وزن خشک برگ گیاه ذرت علوفه ای72
نمودار1-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره و وزن خشک برگ گیاه ذرت علوفه ای72
نمودار2-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری وزن خشک ساقه گیاه ذرت علوفه ای73
نمودار2-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره و وزن خشک ساقه گیاه ذرت علوفه ای73
نمودار3-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری وزن خشک بلال گیاه ذرت علوفه ای74
نمودار3-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره و وزن خشک بلال گیاه ذرت علوفه ای74
نمودار4-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری وزن بلال گیاه ذرت علوفه ای75
نمودار4-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره و وزن بلال گیاه ذرت علوفه ای75
نمودار5-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری درصدازت برگ گیاه ذرت علوفه ای76
نمودار6-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری عملکرد دانه گیاه ذرت علوفه ای77
نمودار6-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره و عملکرد دانه گیاه ذرت علوفه ای77
نمودار7-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری عملکرد خشک کل بوته گیاه ذرت علوفه ای78
نمودار7-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره و عملکرد خشک کل بوته گیاه ذرت علوفه ای78
نمودار8-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری کارایی جذب ازت گیاه ذرت علوفه ای79
نمودار8-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره و کارایی جذب ازت گیاه ذرت علوفه ای79
نمودار9-4- اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بر روی سطح برگ در دزت علوفه ای در مراحل نمونه برداری80
نمودار9-4- اثر مقدار کود اوره بر روی سطح برگ در ذرت علوفه ای80
نمودار10-4- اثر کود اوره بر روی وزن خشک برگ و ساقه ذرت علوفه ای در مراحل نمونه برداری81
نمودار11-4- اثر متقابل کود اوره و مراحل نمونه برداری بر روی وزن خشک سا قه دزت علوفه ای81
نمودار12-4- اثر متقابل کود اوره و مراحل نمونه برداری بر روی وزن خشک ساقه دزت علوفه ای82
نمودار13-4- اثر متقابل کود اوره و مراحل نمونه برداری بر روی وزن سطح برگ دزت علوفه ای82
نمودار14-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره پوشش دار گوگردی بروری وزن خشک برگ گیاه ذرت علوفه ای90
نمودار15-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره پوشش دار گوگردی بروری وزن خشک ساقه گیاه ذرت علوفه ای91
تمودار16-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره پوشش دار گوگردی بروری وزن بلال گیاه ذرت علوفه ای92
نمودار17-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره پوشش دار گوگردی و وزن خشک بلال گیاه ذرت علوفه ای93
نمودار18-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره پوشش دار گوگردی بروری وزن خشک بلال گیاه ذرت علوفه ای94
نمودار18-4-روند رگرسیونی مقادیر کود اوره پوشش دار گوگردی و وزن بلال گیاه ذرت علوفه ای94
نمودار19-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره پوشش دار گوگردی بروری تعداد دانه در بلال گیاه ذرت علوفه ای95
نمودار19-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره پوشش دار گوگردی و تعداد دانه در بلال گیاه ذرت علوفه ای95
نمودار21-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری عملکرد دانه گیاه ذرت علوفه ای97
نمودار21-4-روند رگرسیونی مقادیر کود اوره پوشش دار گوگردی و عملکرد دانه گیاه ذرت علوفه ای97
نمودار22-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره پوشش دار گوگردی بروری عملکرد خشک کل بوته گیاه ذرت علوفه ای98
نمودار23-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره پوشش دار گوگردی و عملکرد خشک کل بوته گیاه ذرت علوفه ای98
نمودار23-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری کارایی جذب ازت گیاه ذرت علوفه ای99
نمودار24-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره پوشش دار گوگردی و کارایی جذب ازت گیاه ذرت علوفه ای99
نمودار24-4- اثر کود اوره بر روی سطح برگ در دزت علوفه ای در مراحل نمونه برداری100
نمودار25-4- اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بر روی وزن خشک برگ و ساقه دزت علوفه ای در مراحل نمونه برداری100
نمودار26-4- اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بر روی سطح برگ در ذرت علوفه ای در مراحل نمونه برداری101
نمودار27-4- اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بر روی وزن خشک برگ و ساقه ذرت علوفه ای در مراحل نمونه برداری102
نمودار28-4- اثر متقابل کود اوره پوشش دار گوگردی و مراحل نمونه برداری بر روی وزن خشک سا قه دزت علوفه ای103
نمودار29-4- اثر متقابل کود اوره پوشش دار گوگردی و مراحل نمونه برداری بر روی وزن خشک ساقه ذرت علوفه ای104
نمودار30-4- اثر متقابل کود اوره پوشش دار گوگردی و مراحل نمونه برداری بر روی وزن سطح برگ ذرت علوفه ای104
نمودار31-4- اثر نوع کود و مقادیر کود بر روی وزن خشک برگ ذرت علوفه ای105
نمودار32-4- اثر نوع کود و مقادیر کود بر روی وزن خشک ساقه علوفه ای106
نمودار33-4- اثر نوع کود و مقادیر کود بر روی سطح برگ دزت علوفه ای107
فهرست جداول
جدول 1-1ترکیبات شیمیائی دانه ذرت21
جدول 1-2 انواع ذرت24
جدول 1-3 علف های هرز مزارع ذرت27
جدول 3-1 نتایج تجریه آب آبیاری56
جدول 3-2 نتایج تجریه خاک57
جدول 1-4- تجزیه واریانس اثر مقادیرکود اوره بر روی صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای61
جدول 2-4- تجزیه واریانس اثر مقادیرکود اوره بر روی صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای62
جدول3-4 مقایسه میانگین اثر کود اوره بر روری صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای63
جدول4-4- مقایسه میانگین اثر کود اوره بر روری صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای64
جدول5-4- مقایسه میانگین اثر کود اوره بر روری صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای65
جدول6-4- ضریب همبستگی اثر کود اوره بین صفات مورد بررسی در گیاه ذرت65
جدول7-4ضریب همبستگی اثر کود اوره بین صفات مورد بررسی در گیاه ذرت70
جدول 8-4- تجزیه واریانس اثر مقادیرکود اوره پوشش دار گوگردی بررسی در گیاه ذرت علوفه ای……………………………………80
جدول 9-4- تجزیه واریانس اثر مقادیرکود اوره پوشش دار گوگردی بر روی صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای84
جدول10-4- مقایسه میانگین اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بر روری صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای86
جدول11-4- مقایسه میانگین اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بر روری صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای87
جدول12-4- مقایسه میانگین اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بر روری صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای88
جدول13-4- ضریب همبستگی اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بین صفات مورد بررسی در گیاه ذرت89
چکیده
به منظور بررسی اثر کود اوره و اوره پوشش دارگوگردی بر روندرشد و عملکرد کمی و کیفی ذرت علوفه ای به صورت قالب دو طرح بلوک های كامل تصادفي با سه تکرار کود اوره در چهار سطح 0 و50،100، 150 کیلوگرم در هکتار و کود اوره پوشش دار گوگردی در چهار سطح 0و50و100و150کیلو گرم در هکتار، در سال زراعی91-92 در منطقه دامغان (روستای سلطانیه) انجام شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس صفات نشان دادکه کود اوره پوشش دار گوگردی تاثیرمعنی داری بر روی وزن خشک برگ و درصد ازت برگ در سطح یک درصد و اثرمعنی داری بر روی وزن خشک ساقه، وزن بلال، عملکرد دانه وعملکرد خشک کل در سطح 5 درصد داشته است. استفاده از کود اوره پوشش دار گوگردی در تیمار 100 و 150 با 38.66 گرم بیشترین وزن خشک برگ را به خودشان اختصاص دادند. با استفاده از کود مذکور، در تیمار کودی 100 کیلوگرم با 30.35 گرم بیشترین تاثیر را دارد . تیمار کودی با 150 کیلوگرم، این کود با 16.33 گرم بیشترین وزن بلال را به خود اختصاص داده است.بیشترین تعداد بلال در تیمار کودی 150 کیلوگرم با 432.66 دانه می باشد.
بیشترین وزن هزار دانه در تیمار کودی صفر و 150 کیلوگرم کود اوره پوشش دارگوگردی به ترتیب با 4.63و 4.66 به دست آمد، این کود در تیمار کودی 100 کیلوگرم با 139.667 گرم بیشترین عملکرد خشک کل را از آن خود کرده است. و همچنین استفاده از کود اوره پوشش دار گوگردی در دوز 100 باعث افزایش وزن خشک ساقه و در دزهای 50، 100و 150 به یک میزان در وزن خشک برگ افزایش وزن داشتند.
کلمات کلیدی:ذرت ، اوره و اوره پوشش دار گوگردی
فصل اول
مقدمه و کلیات
مقدمه
ازت به عنوان مهمترين عنصر غذایی تاثیر گذار بر عملکرد و کیفیت محصول و یکی از عوامل مهم و تعیین کننده تولید این محصول می باشد . به طوری که اگر نیاز غذایی ذرت تامین گردد ، کشت آن از لحاظ اقتصادی سود فراوانی را عاید کشاورزان و صاحبان صنایع خواهد نمود .عدم شناخت نیاز غذایی ذرت و در نتیجه استفاده نادرست از کودهای شیمیایی نه تنها عملکرد را افزایش نخواهد داد بلکه باعث آلودگی محیط زیست ، برهم خوردن تعادل اکوسیستم های زراعی ، آلودگی آب های زیرزمینی و فشردگی خاک های زراعی و کاهش سودمندی و بهره وری می گردد(عزیزی و همکاران ،1387).مصرف کودهاي ازته در سال 2010 ،5/95 میلیون تن برآورده شده است( .(FAO
تاکنون مطالعات جامعی بر روي تأثیر تقسیط کود اوره بر عملکرد و اجزاي عملکرد ذرت انجام شده است، که هر یک از این مطالعات در کشورهای مختلف، با اقلیم هاي متنوع و بر روي ارقام متفاوت انجام شده است. در نتیجه در هر تحقیق متناسب با شرایط و رقم مورد مطالعه روش هاي تقسیط و زمان هاي کوددهی مختلفی پیشنهاد شده است(کرتا وهمکاران 1،2002 ؛تامی سان 2،2004 ؛ موتاکومارو همکاران3،2005).
ذرت علوفه اي به عنوان گیاهی با توانایی تولید بالا و سازگاري در اکثر مناطق کشور می تواند نقش مهمی در تامین علوفه مورد نیاز دام ها به ویژه در فصل زمستان ایفا نماید(چوگان،1375).ذرت از جمله غلات مهم و با ارزش مناطق گرمسیر و معتدل جهان است. ذرت(Zea mays L)از نظر تولید در دنیا بعد ازگندم و برنج سومین غله مهم محسوب می شود(اشوفته و همکاران4 ،2011).
ذرت گیاهی چهار کر بنه است که پس از گندم و برنج مهم ترین ماده غذایی دنیا را تشکیل میدهد. ذرت علوفه اي یکی از محصولات استراتژیک و مهم کشور می باشد که سهم عمده اي در تأمین پروتئین مورد نیاز به ویژه گوشت قرمز و سفید ایفا می کند. با توجه به مصارف متعدد آن، سطح زیر کشت ذرت در چند دهه اخیرافزایش چشم گیري داشته است(خدابنده،1388 ). به نحوي که در سال 2011 سطح زیر کشت جهانی آن بالغ بر 161 میلیون هکتار و تولید آن 756 میلیون تن بوده است که از نظر تولید جهانی مقام اول را دارد. بزرگ ترین صادرکنندگان ذرت را کشورهاي آمریکا، چین و برزیل تشکیل می دهند. سطح زیر کشت ذرت علوفه اي و دانه اي در ایران به ترتیب164و265 هزار هکتار در سال1390 و میانگین عملکرد علوفه تر و دانه به ترتیب57 و 2/7 تن بوده است(آمارنامه کشاورزی ،1390).
1-1-1 اهمیت موضوع
با توجه به قرار گرفتن ایران در کمربند مناطق خشک و نیمه خشک لزوم بهره برداری از گیاهان با درجه سازگاری بالا به اقلیم خشک و شرایط خاکی کشور و با درصد پروتئین بالا برای تامین علوفه مورد نیاز دام بیش از پیش احساس می‌شود (یزدانی و همکاران، 1386)
کشت ذرت با توجه به تنوع آب و هوایی در بسیاری از مناطق کشور بعد از برداشت غلات قابل گسترش است در دنیا و در بین غلات ذرت بعد از گندم و برنج از لحاظ اقتصادی و سطح زیر کشت مقام سوم را داراست .ولی از نظر کل تولید مقام اول را به خود اختصاص داده و این در حالی است که به دلیل سازش پذیری با شرایط اقلیمی مختلف ، روز به روز در دنیا در حال گسترش بوده ،به طوری که امروز از عمده ترین محصولات مناطق نیمه گرمسیر و گرمسیر به شمار می آید (شریفی ،1382).
با وجود ضرورت تامین عناصر غذایی خاك و گیاه زراعی، فراهمی عناصرغذایی باید به شکلی باشد که ضمن تامین نیازهاي زراعی، از اتلاف منابع و آلودگی آنها جلوگیري شود(اید ،2002)5.
گزارش هایی وجود دارد که نشان می دهد تا دو سوم نیتروژن معدنی مصرف شده در سیستم هاي کشاورزي از طریق آبشویی، تصعید، روانآب و فرسایش تلف می شود (بیسواس و همکاران6، 2008).
مساله کمبود علوفه در سطح کشور فشار بی‌رویه‌ای را بر مراتع وارد کرده است و این موضوع مشکلات جنبی متعددی از جمله فرسایش خاک را به بار آورده است (موسوی و همکاران، 1387).
تامین علوفه از منابع دیگر می‌تواند به عنوان نخستین قدم در راه کاهش فشار بر مراتع و شروع برنامه‌های اصلاح و احیاء مراتع باشد. با توجه به اینکه مراتع موجود در کشور به دلیل چرای بی‌رویه دام‌ها و خشکسالی‌های متعدد در معرض تخریب و فرسایش شدید قرار گرفته و پاسخگوی تغذیه دام‌های موجود نیست، کشت گیاهان علوفه‌ای مناسب می‌تواند به عنوان یک راهکار مناسب جهت تغذیه دام‌های موجود، جلوگیری از واردات علوفه به کشور و حفاظت مراتع مورد توجه قرار گیرد (موسوی و همکاران، 1387).
فرضیات
1- کود اوره بر روی عملکرد دانه و اجزای عملکرد علوفه ذرت علوفه ای در منطقه دامغان اثر دارد .
2-کود اوره پوشش دار گوگردی بر روی عملکرد و اجزای عملکرد و کیفیت دانه و علوفه ذرت علوفه‌ای در منطقه دامغان اثر دارد.
3-کود اوره پوشش دار گوگردی نسبت به کود اوره از قابلیت جذب بیشتری توسط گیاه بر خوردار است .
1-1-3 اهداف پژوهش
تعیین بهترین مقدار کود اوره و اوره پوشش دار گوگردی که باعث افزایش عملکرد و اجزای عملکرد در ذرت علوفه ای در منطقه دامغان می شود.
تعیین بهترین مقدار کود اوره و اوره پوشش دار گوگردی بر روی کیفیت علوفه ذرت علوفه ای در دامغان است .
1-2 کلیات
1-2-1 گیاه شناسی
ذرت گیاهی است یک پایه (Monoecious) بدین معنی که گلهای نر و ماده جدا از هم ولی بر روی یک پایه قرار دارند . گلهای ماده ذرت از جوانه ای که در قاعده غلاف برگ وجود دارد تولید می شود (کریمی و همکاران ،1387).
ذرت گیاه تک لپه‌ای ساقه بلندی است. برگهای آن بطور متناوب و به صورت افتاده در دو طرف ساقه قرار گرفته‌اند. زاویه بین برگ و ساقه ، 90 درجه می‌باشد. در اوایل رشد گیاه ، بعضی از یاخته‌های موجود در بخش بالایی ساقه اصلی ذرت از شاخه‌های فرعی متمایز می‌شود. در انتهای این شاخه‌ها ، عضوی به نام بلال بوجود می‌آید که در واقع ، گل ماده گیاه ذرت است(چوکان و همکاران 7،2006).
ذرت دارای خاصیت تولید ریشه های جانبی یا نا به جا از اطراف گره های پایینی خود که نزدیک به سطح خاک هستند می باشد که این وضع به استحکام گیاه کمک خواهد کرد و آن را در برابر ورس و بادهای شدید مقاوم می کند. گیاهی است یک پایه، اما گل‌های نر در انتهای ساقه و گل‌های ماده که تشکیل دهنده میوه ذرت می باشند از محل گره های ساقه و در محل اتصال برگ به ساقه به وجود می آیند. ذرت گیاهی است دگرگشن ، رنگ و اندازه ی دانه ذرت در ارقام مختلف متفاوت بوده و از سفید ، زرد ، قرمز ، ارغوانی ، سیاه و آبی تغییر می کند . بعضی از دانه های ذرت دارای آندوسپرم نشاسته ای هستند که نرم و تقریباً آردی شکل می باشند. (چوکان و همکاران ،2006).
تعداد بلال های ذرت در هر گیاه بسته به واریته های مختلف ، کاملا متفاوت بوده و بین یک تا 12 عدد در نوسان است .اندام نر گیاه ذرت در انتهای ساقه اصلی به صورت خوشه ای و مرکب از سنبل های قرمز روشن هستند قرار دارد که در روی این خوشه یا خوشه های فرعی دو سنبلچه یکی بلند و دیگری کوتاه بطور منظم قرار گرفته است هر سنبلچه دارای دو گل و هر گل دارای سه پرچم می باشد. همانطور که اشاره شد ذرت گیاهی است یک پایه و در نتیجه بعلت جدا بودن اعضای زایشی گرده افشانی آن بطور مستقیم بوده و گرده های گل به طرق مختلف بر روی اعضای مادگی انتقال پیدا می کنند (نورمحمدی و همکاران،1380).
1-2-2 تاریخچه ذرت
آمریکایی ها اولین استفاده کنندگان از ذرت بودند ذرت تا قبل از سال 1492 میلادی (سال کشف آمریکا) در قاره آسیا، اروپا و آفریقا بعنوان یک گیاه زراعی شناخته شده نبود. اما این گیاه را از قرنها قبل در آمریکا مرکزی می‌شناختند و توسط مردم سرخ پوست آمریکا کشت می شد و به همین سبب نام لاتین آن از یکی از طوایف سرخ پوست بنام MarisiMahig گرفته شده است و ذرت پیوسته به صورت یک گیاه زراعی عمده تقریبا از 5000 سال پیش در مکزیک و گواتمالا کشت می‌شده است و بومی این نواحی است. کریستف کلمب ، یک سال پس از ورود به قاره آمریکا ، بذر ذرت را با خود به اسپانیا برد. این گیاه از آنجا به پرتقال و سپس به دیگر کشورهای اروپایی برده شد. از آنجا هم این گیاه به قاره آفریقا و تعدادی از کشورهای آسیایی از جمله هند و ژاپن راه یافت( آنونیموس،8 2005).
1-2-3- تولید کنندگان ذرت
کشورهای عمده تولید کننده ذرت عبارتند از: ایالات متحده آمریکا ، یوگسلاوی و رومانی ، روسیه ، ایتالیا ، چین، آرژانتین، برزیل و آفریقای جنوبی. در ایران ذرت معمولا در گرگان و گنبد ، خوزستان ، کرمانشاه ، خراسان ، گیلان و مازندران تولید می‌گردد(خدابنده ،1388).
1-2-4 خصوصیات مرفولوژیکی ذرت
1-2-4-1 دانه
در نتیجه گرده افشانی آزاد ممکن است حدود 1تا 15 درصد، عمل گرده افشانی مستقیم در ذرت صورت بگیرد .بعد از آنکه میله پرچم خارج گردید از کیسه گرده مقادیر بسیار زیادی گرده های سبک آزاد می گردد آن طور که محاسبه شده است گیاه ذرت برای گل ماده حدود 25000 دانه گرده تولید می کند گرده افشانی غیر مستقیم ذرت بیشتر به وسیله باد صورت می‌گیرد و باد می‌تواند تا چندین کیلومتر گرده‌ها را منتقل کند . دانه ذرت میوه‌ای است گندمه(Caryopsis) 9و پوست دانه ذرت و گندمیان از پوسته میوه10 و پوسته دانه11 تشکیل شده است. بطور متوسط ترکیبات شیمیائی دانه خشک ذرت بشرح جدول (1-1) می باشد (نقیبی نسب ،1380).
جدول (1-1) ترکیبات شیمیائی دانه ذرت
ترکیباتمیزان (%)نشاسته77پروتین9پنتوزان5روغن5خاکستر2قند2
1-2-4-2 ریشه‌
ذرت گیاهی یکساله و دارای ریشه های افشان است .جنین در موقع جوانه زنی تولید یک ریشه می کند که سریعا رشد کرده و انشعاب‌هایی را تولید می نماید.از مزوکوتیل هم 3 الی 7 ریشه نابجا خارج می گردد که همراه به ریشه جنینی ، سیستم ریشه‌ای اولیه را در ذرت به وجود می‌آورد که تامین کننده آب و مواد غذایی ذرت در 3 -2 هفته اول می باشد(علیزاده ،1388).
ریشه های هوایی که به ریشه های جانبی و یا نابجا و یا استحکامی هم معروفند ، از گره های پایین بوته واقع در بالای سطح خاک به وجود می آیند. اگر این ریشه ها به خاک برسند ، در جذب مواد و به خصوص جلوگیری از ورس کمک بسیاری به گیاه می نمایند. ریشه های ثانویه که به ریشه های طوقی و دائمی نیز معروفند، از گره های زیرزمینی ساقه منشاء می گیرند(علیزاده ،1388).
1-2-4-3 ساقه
ذرت دارای ساقه‌های راست و مستقیم بوده و ممکن است طول آن در مناطق خشک تا هشت متر هم برسد(آشفته بیرگی و همکاران ،1389).
ذرت دارای ساقه استوانه ای با مقطع عرضی تقریبا بیضوی است طول ساقه با توجه به شرایط اقلیمی از 60 تا 600 سانتمیتر متغیر وبه طور متوسط 250 تا 300 سانتیمتر و قطر ساقه حدود7-2 سانتیمتر می رسد .ساقه ذرت علاوه بر نگهداری اندام های هوایی گیاه در ذخیره کربوهیدارت های غیرساختمانی که بیش از نیاز مصرفی گیاه باشد به ویژه در محل گره های ساقه نقش بسیار مهمی را ایفا می کند .این مواد ذخیره شده در صورت نیاز در مرحله پرشدن دانه مورد استفاده قرار می‌گیرند(آشفته بیرگی و همکاران ،1389؛ خدابنده ، 1388).
1-2-4-4 برگ
تعداد برگها در ذرت از خصوصیات نسبتا ثابت واریته ای است و از 8 تا 48 عدد متغیر است . و این صفت خیلی کم تحت تاثیر عوامل محیطی قرار می گیرد. برگ‌ها به طور متناوب و به صورت افتاده در دو طرف ساقه قرار گرفته‌اند. بین تعداد برگ‌های روی ساقه اصلی و دوره رشد گیاه ذرت رابطه مثبت وجود دارد و زاویه بین برگ و ساقه ، 90 درجه می‌باشد شاخه‌ها ، میان گره‌های بسیار کوتاهی دارند که از این گره‌ها ، برگهای تغییر شکل یافته‌ای بوجود می‌آید که هم دیگر و بلال را می‌پوشانند. بیرونی‌ترین این برگ‌ها ، برگی است کامل که غلاف ، زبانک ، گوشواره و پهنک دارد. اما برگ‌های زیرین غیر کامل‌اند.. طول برگ با توجه به شرایط اقلیمی و محیطی از 30 تا 150 سانتی متر و عرض آن بین 15-4 سانتی متر متغیر می باشد (علیزاده ،1388؛ ضیایی و همکاران ،1386).
1-2-4-5 پنجه
ارقام زراعی ذرت از نظر تعداد و ماهیت پنجه ای که در آنها تشکیل می شود بسیار متفاوتند. برخی در هر شرایطی تعداد کمی پنجه تولید می کنند و پاره ای تقریباً در همه شرایط پنجه های بی‌شمار تشکیل می دهند . در اکثر ارقام ، پنجه ها بندرت دارای گل ماده هستند ولی اغلب دارای بلال تاجی هستند که ازگل کامل فعال در خوشه های تاجی به وجود می آید و در تعداد کمی از ارقام پنجه ها مانند ساقه اصلی تقریباً غیر قابل تشخیص از ساقه اولیه عمل می کنند و ممکن است در آنها گل ماده هم بصورت عادی بوجود آید (ضیایی و همکاران، 1386).
1-2-4-6 گل آذین
ذرت گیاهی است تک پایه که گلهای نر خود را در گل آذین انتهایی12 و گلهای ماده را روی ساقه های جانبی (بلال‌ها) در زاویه بین ساقه و برگ‌های پائینی تولید می‌کند. گل آذین نر در انتهای ساقه اصلی به صورت خوشه13 منشعب یا خوشه های فرعی است که در روی این خوشه های فرعی و سنبلچه یکی بلند و دیگری کوتاه به طور منظم قرار گرفته است(آشفته بیرگی و همکاران ،1389). و گل آذین نر ذرت تا 5 میلیون گرده (بسته به رقم ذرت) برای تلقیح به وجود می آورد (شقاقی ،1388). هرسنبلچه دارای 2 گل و هر گل دارای 3 پرچم است در گل آذین ماده ( بلال) ذرت ، هرسنبلچه دارای دو گل است که فاقد گل بالایی بارور شده و تبدیل به دانه می شود ( خدابنده ، 1379؛ علیزاده ،1388). گل آذین ماده یا بلال بوسیله برگهای تغییر شکل یافته ای احاطه شده است و از جوانه های جانبی واقع بر روی گره های ساقه ظاهر می گردد و به صورت یک دسته رشته های ابریشمین مرطوب و چسبنده می‌باشند که گرده‌های نر از قسمت بالا به علت تکان خوردن یا وزش باد و یا سنگینی وزن خود بر روی آن می‌ریزد و به علت چسبندگی در همان جا قرار گرفته یا سنگینی وزن خود بر روی آن می‌ریزد و به علت چسبندگی در همان جا قرار گرفته دانه های بلال را بارور کرده و تشکیل دانه می دهند(شقاقی ،1388).ساقه بلال بصورت شاخه ای از گره های وسطی ساقه ظاهر می شود . هر ساقه بلال متشکل از پایه ای است که از آن غلاف های بلال خارج شده و گل‌های ماده بلال را می پوشانند. خوشه چه ها بصورت جفتی ظاهر شده که عموماً هر خوشه چه حاوی یک تخمک بارور و یک تخمک عقیم است و در نتیجه تعداد منظم ردیف‌های دانه روی بلال را موجب می گردد. لقاح تخمک دوم سبب در هم ریختگی و نامنظم شدن ردیف‌های دانه در بلال می شود(علیزاده ،1388 ؛ارزانی ، 1378).
1-2-5 انواع ذرت
ذرت نژادهای متعددی دارد که این ویژگی‌ها بر اساس ویژگی‌های بافت آندوسپرم دانه طبقه‌بندی می‌شوند. و انواع ذرت بر طبق جدول(1-2) به شرح ذیل طبقه بندی می شوند(عوض کوچکی، 1388؛ مظاهری لقب،1387؛ تاجبخش و همکاران ،1386).
جدول (1-2) انواع ذرت
نام فارسی نام لاتین ذرت دندانی(دندان اسبي)Zea mays var. indentataذرت بلوری ( سخت )Indurate .Zea mays varذرت آردی ( نرم )Amylacea .Zea mays varذرت شيرين.Saccharata Zea mays varذرت غلاف‌دار .Tunicate Zea mays varذرت موميCertain .Zea mays varپاپ كورن (آجيلي-بو داده )Everata Zea mays var.
1-2-6 شرایط لازم برای رشد گیاه
1-2-6-1‌ خاک

میزان عملکرد ذرت در خاکهای عمیق ، حاصلخیز و زهکشی شده با بافت متوسط بیشتر است. ذرت نسبت به کمبود اکسیژن که ناشی از رطوبت یا وجود لایه‌های فشرده زیرزمینی می‌باشد، بسیار حساس است. همچنین ذرت قادر است در خاکهایی با PH حدود 5.5 تا 8 هم رشد نماید. البته PH مناسب برای آن 6 می‌باشد. PH کمتر از 6 معمولا میزان جذب کلسیم را در گیاه کاهش می‌دهد و بهترین خاک برای ذرت با توجه به شرایط خاص ریشهای ، عدم پنجه زنی ، حجم زیاد اندام هوایی و بیوماس ، خاک عمیق با بافت متوسط ، زهکشی خوب و قدرت نگهداری بالا میباشد. (مظاهری لقب، 1387؛ نورمحمدی و همکاران،1380 ؛ مدیر شانه چی، 1379).
1-2-6-2 دما
ذرت با وجود آن که یک گیاه گرمسیری است، نمی‌تواند آب و هوای بسیار گرم را تحمل کند. مناسب‌ترین محیط برای کشت آن ، ناحیه‌ای است که دمای آن دست کم به مدت 3 تا 4 ماه متوالی ، 21 تا 32 درجه سانتیگراد باشد. در صورتی که دمای اواسط تابستان ناحیه کشت ذرت ، کمتر از 18 درجه سانتیگراد باشد یا میانگین دمای تابستان کمتر از 13 درجه باشد، میزان رشد گیاه کاهش یافته و در صورت طولانی شدن کاهش دما ، کشت ذرت غیر ممکن خواهد بود(مجاب قصردشتی و همکاران، 1391).
1-2-6-3 آب
رطوبت يك فاكتور مهم در زراعت ذرت نياز آبي گياه مي‌باشد، زراعت ذرت در رابطه با توليد ماده خشك نسبت به ساير نباتات زراعي به آب كمتري احتياج دارد، در واريته‌هاي زودرس 300-250 ليتر براي توليد يك كيلوگرم ماده خشك و براي واريته‌هاي ديررس 400-350 ليتر براي توليد يك كيلوگرم ماده خشك لازم مي‌باشد كه ضريب تبخير گياه مي‌باشد، در پاره‌اي از مراحل رشد از جمله گسترش سريع برگ‌ها، گرده افشاني و پر شدن دانه، كه مصادف با ماه‌هاي گرم تابستان است نياز گياه به آب شدت مي‌يابد (کریمی، 1386).
1-2-6-4 زمان کاشت ذرت
بهترین زمان برای کاشت ذرت ، زمانی است که دمای خاک در عمق 7 تا 8 سانتیمتری به مدت 3 تا 4 روز متوالی در فصل بهار ، تقریبا 13 درجه سانتیگراد باشد. اگر کشاورز قادر نیست که دمای خاک را‌ اندازه‌گیری نماید، می‌تواند از میانگین دمای هوا در ساعت 7 صبح و 12 ظهر استفاده کند(کریمی،1386).
1-2-6-5 کود
کود شیمیایی ، بویژه کودهایی که دارای نیتروژن ، فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم و گوگرد و همچنین ، منگنز، آهن، روی و مولیبدن باشند برای بالا بردن سطح تولید ذرت بسیار ضروری هستند. مناسب‌ترین زمان برای استفاده از کود ، در بهار و قبل از بذرکاری یا هم زمان با آن است. بهترین روش برای ریختن کود ، به فاصله 5 سانتی از بذر و به عمق 3 تا 5 سانتی متری از بذر می‌باشد(کریمی،1387).
1-2-7 آفات و بیماریهای ذرت
از بیماری‌های مهم گیاه ذرت ، سیاهک ذرت و سیاهک خوشه ذرت می‌باشد. بیماری سیاهک معمولی ، برگ‌ها و ساقه‌ها را آلوده نموده و سیاهک بلال ذرت ، گل ماده یا بلال را آلوده نموده و توده‌ای از اسپورهای قارچ را جانشین بافت‌های سالم گیاه می‌کند. بیماریهای عمده برگ ذرت عبارتند از: زنگ برگ و پژمردگی باکتریایی ، پوسیدگی دانه ، خوشه ، ریشه و ساقه هم از بیماری‌های قارچی هستند که بندرت دیده می‌شوند. ضدعفونی نمودن بذر ذرت با تیزام ، ارتوساید و ارازان در کنترل این بیماری‌ها مفیدند( صیامی، 1388).
1-2-8 برداشت محصول
برای برداشت محصول ، رطوبت دانه باید بین 20 تا 25 درصد باشد. اگر قرار باشد که محصول برداشت شده را مورد مصرف دام قرار دهند، ذرت را می‌توان با رطوبت 25 تا 28 درصد هم برداشت کرد. امروزه برداشت بلال را با دستگاه‌های بلال چین و همچنین جدا نمودن دانه‌های ذرت را از بلال ، با دستگاه دانه کن انجام می‌دهند . برای انبار کردن دانه‌های بلال ، باید رطوبت آنها را به 17 درصد رساند. دمای انبار نباید بیش از 10 درجه سانتیگراد باشد. البته دانه‌های با رطوبت بیش از 17 درصد را می‌توان در دماهای بالاتر هم نگهداری نمود( ارهمی مجرد، 1388؛کوچکی، 1388).
1-2-9 علف های هرز ذرت
از مهمترین علف های هرز مزارع ذرت می توان به جدول (1-3) ذیل اشاره نمود (آر دری و همکاران14، 2008).
جدول (1-3 )علف های هرز مزارع ذرت
نام فارسینام علمی تاج خروسAmaranthus retroflexusیولاف وحشیAvena fatuaگل گندمCentaurea depressaسلمه ترهChenopodium albumمرغCynodon dactylonاویار سلامCyperus spارزن وحشیPanicum eruciferum LقیاقSorghum halepense
1-2-10 موارد استفاده از ذرت
دانه ذرت به رنگ سفید ، زرد یا مخلوطی از این دو یافت می‌شود. خوراک‌هایی که با ذرت سفید تهیه می‌شوند، معمولا مرغوب‌ترند. دانه ذرت دارای سه بخش آندوسپرم ، گیاهک و پریکارپ است. پروتئین موجود در دانه به عوامل مختلفی از جمله محیط ، نوع گیاه و شرایط کشت و زراعت بستگی دارد و بین 8 تا 15 درصد متغیر است. پروتئین عمده ذرت زئین می‌باشد نقش مهمی در تغذیه انسان ایفا می کنند. میزان روغن دانه ذرت ، 4 درصد بوده که بیشتر در گیاهک قرار دارد. از گیاه ذرت استفاده‌های مختلفی می‌کنند. از آسیاب نمودن دانه ذرت ، آرد ذرت تهیه می کنند که خود در تهیه غذاهای مختلف بکار می‌رود. از ساقه و برگهای ذرت در صنایع کاغذ و مقوا سازی و همچنین تولید کاغذ دیواری استفاده می‌کنند. از آرد ذرت در تولید چسب ، صابون و از نشاسته آن در صنایع رنگرزی ، داروسازی ، مرکب سازی و پلاستیک سازی استفاده می‌نمایند (مظاهری لقب، 1387).
1-2-11 كودهاي آهسته رهش يا كندرها15 ( SRF)
در اواسط قرن نوزدهم ، دانشمندان آلماني و انگليسي ، ايده استفاده از موادي كه به سختي در آب محلول بوده و موجب آزاد سازي تدريجي ماده مغذي درخاك مي گردد را ارائه دادند . اين اقدام نهايتا منجر به جلوگيري از اتلاف سريع مواد مغذي كودهاي شيميايي(مخصوصا تركيبات ازته) گرديد . هدف از استفاده كودهاي كندرها ، آزاد سازي كنترل شده مواد غذايي مورد نياز گياه است به نحوي كه ازيك سو كارايي و اثر بخشي آنها بر روي محصول به حداكثر برسد و از سوي ديگر اثرات منفي ناشي از استفاده مقادير بالاي كود به حداقل برسد كودهاي كند رها باعث افزايش بازده محصول ، كارايي اگرونوميكي16وكاهش هزينه هاي كارگري ، دفعات مصرف كود (هزينه‌ها ) و آلودگي هاي خاك و آب مي شوند . اساسا” كودهاي آهسته رهش به دو روش تهيه ميگردند : 1- روش شيميايي 2- روش فيزيكي(پیلیش 17،2007 ؛اسرار و همکاران18،2002).
1-2-11 -1 توليد كودهاي آهسته رهش به روش شيميايي
در اين روش در طي يك فرآيند شيميايي از تركيب دو يا چند ماده كود توليد مي شود كه معروفترين آنها عبارتند از : اوره فرم19 ، ايزوبوتيليدن دي اوره 20 ، و اكساميد21.(پیلیش ،2007 ؛اسرار و همکاران،200222).
1-2-11-2 توليد كودهاي آهسته رهش به روش فيزيكي
در اين روش كودهاي ازته و يا كودهاي مخلوط با يك تركيب مقاوم در مقابل آب مثل گوگرد و يا انواع پليمرها و واكس‌ها بصورت فيزيكي پوشش داده مي‌شوند . اين نوع كودها به تدريج در خاك تجزيه و ماده مغذي به مرور آزاد مي شود. در واقع در اين روش مواد مغذي مثل اوره با يك ماده كم محلول23پوشش داده مي‌شوند و نفوذ آب به داخل گرانول هاي كود را محدود و كنترل نموده و لذا ميزان آزادسازي ماده مغذي كود از درون گرانول به خارج از آن كنترل مي شود .در هر دو روش شيميايي و فيزيكي ، تنظيم ازت موجود درخاك تا سطحي كه مورد نياز گياه باشد ، مدنظر بوده و به اين طريق ازتلفات مواد غذايي در خاك جلوگيري مي شود . امروزه تحقيقاتي كه به منظور ساخت كودهاي آهسته رهش صورت مي‌پذيرد بيشتر معطوف به ساخت كودهاي آهسته رهش فيزيكي (نوع پوشش دار) است(پیلیش ،2007 ؛اسرار و همکاران،2002).
مسئله توجه به كودهاي پوشش دار در نتيجه مطلوب بودن اقتصاد توليد آنها و انعطاف بيشتر دركنترل آزادسازي نيتروژن مغذي آنها بوده است. موادي كه در پوشش دادن كودهاي جامد استفاده مي شوند متنوع مي باشند. برخي از اين مواد عبارتند از:
1-آسفالت ها 2- قطران ذغال سنگ 3- صمغ گياهي 4- گوگرد 5- لاتكس ها 6- روغن ها 7- پارافين ها 7- واكس ها 8- رزين هاي9- اوره فرم آلدئيد ها و…. كه از اين مواد به صورت منفرد ويا تركيبي در تهيه پوشش استفاده مي شود
در عمل از ساير مواد شيميايي مناسب براي پوشش دادن دانه هاي كودهاي شيميايي نيز استفاده مي شود . ولي در هر حال مواد مورد استفاده در ساخت كودهاي آهسته رهش يا كندرها موادي هستند كه به سختي درآب محلول بوده و با حضور در سطح كودهاي شيميايي مي تواند باعث آزادسازي تدريجي عناصرمغذي كود براي گياه و محصول زراعي شو ند . اين امر بوسيله حلاليت پائين اين مواد و همچنين جريان ضعيف تجزيه و متلاشي شدن آنها در خاك و كاهش سرعت نفوذ آب بداخل كود حاصل مي شود .به هرحال مواد قابل استفاده در فرآيند پوشش دهي گرانول هاي كودي از تنوع فراواني برخوردار مي باشند مهمترين موادي كه درمقياس تجاري براي پوشش دادن كود استفاده مي‌شوند می‌توان به تركيبات معدني و گوگرد ، واكس‌ها 24 و پلیمرها اشاره نمود(پیلیش ،200725 ؛اسرار و همکاران،2002).
1-2-11-2-1 گوگرد
تنها ماده پوشش دهنده غيرآلي كه تاكنون مورد استفاده قرارگرفته است، گوگرد مي باشد .تجارت كودهاي حاوي پوشش گوگرد در آمريكا در سال‌هاي گذشته همواره در حال افزايش بوده است. در اين روشها پريل و يا گرانول‌هاي كود شيميايي با گوگرد و يا تركيبي ازگوگرد و بعضي از پليمرها پوشش داده مي‌شوند . دراين رابطه تعدادي از شركت‌هاي آمريكايي موفق به توليد اين محصولات در مقياس تجاري نيز شده اند . انتخاب ماده گوگرد به عنوان پوشش دهنده در كودهاي شيميايي بدليل فراواني و ارزاني آن و همچنين بدلايل زير مي‌باشد. يكي از مناسب‌ترين و ارزان‌ترين مواد شناخته شده براي پوشش دادن كودها كه ضمنا كاربردهاي فراوان ديگري نيز دارد گوگرد مي باشد. گوگرد نه تنها به عنوان يك ماده پوشش دهنده غيرآلي دركودها مصرف قابل ملاحظه دارد بلكه داراي ارزش اگرونوميك به عنوان يك كود مستقل نيز مي باشد(پیلیش ،2007 ؛اسرار و همکاران،200226).
مقدار نیاز گیاه به گوگرد برحسب گونه و براساس مرحله رشد فرق می کند. اما بطور متوسط حد کفایت آن در برگ از 15 تا 50 % ماده خشک متغیر است. این عنصر به صورت یون سولفات (So_4^(2-) ) جذب گیاه شده و در گیاه نیز به همین شکل انتقال می یابد ( ضیائیان و ملکوتی ، 1380).
گوگرد نیز از عناصر اصلی و ضروری برای رشد گیاه است که در سنتز پروتئین دخالت دارد و در ساختمان برخی اسیدهای آمینه از جمله میتونین و سیستئین شرکت دارد . این عنصر در ساختمان و متابولیسم گیاهی فعال بوده و در فعال سازی برخی آنزیم‌ها دخالت دارد. برخی مواد تنظیم کننده رشد مانند تیامین و بیوتین نیز دارای گوگرد هستند این عنصر ابتلا به بیماری در گیاهان را کاهش می دهد و در تنظیم و ساخت قند، نشاسته و همی سلولز مؤثر است . زردی برگها که در اثر کمبود نیتروژن از برگ‌های پیر شروع می شود ، در اثر کمبود سولفور ابتدا از برگ‌های جوان شروع و به تدریج این علائم در برگ‌های پیر ظاهر می شود. مهمترین علامت کمبود گوگرد در ذرت رنگ‌پریدگی و کوتاهی و کوچکی ذرت است وساقه های مبتلا به کمبود گوگرد کوتاهتر و نازکتر از حد معمول هستند و سطح برگ‌ها کوچک و تعداد آنها کمتر است (ضیائیان و همکاران ،1380 ).
گوگرد باعث بهبود كمي و حذف بي كربنات از آب آبياري، كاهش اسیدیته pH و افزایش كيفي خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاكهاي آهكي و قليايي ، افزایش فسفر قابل تبادل خاك ، افز ايش قابليت جذب عناصر ريزمغذي مثل آهن، روي، منگنز ، مس و آمونياك قابل توجهي مي گردد . فرم قابل استفاده گوگرد بصورت يون سولفات است لذا براي تبديل گوگرد به سولفات بايستي شرايط خاك ، ميزان مواد آلي و pH ، كه مهمترين آنها عبارتند از : درجه حرارت ، تهويه و رطوبت خاك، بافت خاك ميكروارگانيسم هاي اكسيدكننده ) باكتريهاي تيوباسيلوس ( ، اندازه ذرات گوگرد مهيا باشد. از آنجائيكه اين ماده به مقداركم درآب محلول است از آن در پوشش دادن كودهاي شيميايي براي كنترل ميزان آزادسازي ماده مغذي كودي استفاده مي شود . يكي از مهمترين مصارف گوگرد ، پوشش دهي دانه هاي كود شيميايي ) و از جمله اوره ( با گوگرد عنصري است. در عمل از گوگرد مذاب براي پوشش دهي گرانول هاي كود شيميايي استفاده مي شود . عمل پاشيدن يا اسپري كردن گوگرد مذاب، بوسيله يك يا چند نازل انجام مي شود .همچنين با افزودن بعضي تركيبات مي توان كيفيت پوشش ها را تغيير داد كه در ذيل به بعضي از موارد اشاره شده است (پیلیش ،2007 ؛اسرار و همکاران،2002)27.
1-2-12- كود اوره و اوره با پوشش گوگردي 
كود اوره با پوشش گوگردي( SCU ) به عنوان يك نوع كود آهسته رهش كه داراي راندمان بالا و مزاياي بسيار زيادي براي خاك و گياهان است ، در صنايع كشاورزي كاربرد زيادي دارد. اخيراً در كشور ما نيز با توجه به راندمان پايين كود شيميايي اوره اتلاف آن ، آلودگي شديد خاك‌ها و



قیمت: تومان

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید